UNIVERSITETI DHE TREGU I PUNËS DUHET TË ECIN BASHKË

Sistemi universitar duhet të ketë një lidhje shumë më të drejtpërdrejtë me ekonominë dhe nevojat e tregut të punës, ndërsa universitetet duhet të përgatisin kuadro të afta për t’iu përgjigjur kërkesave të kompanive dhe zhvillimit të shoqërisë. Kështu vlerëson Goran Lefkov, drejtor i SCOOP-it, duke folur për inovacionin, rolin e universiteteve në zhvillimin ekonomik dhe mënyrën se si duhet të transformohet arsimi i lartë në të ardhmen.

Sipas Lefkovit, një nga problemet më të mëdha me të cilat përballet Maqedonia e Veriut është niveli i ulët i inovacionit. Ai e vendos vendin në një pozitë veçanërisht të pafavorshme në kontekstin evropian.

“Në fushën e inovacionit, nuk besoj se ka ndonjë vend në Evropë që renditet më poshtë se Maqedonia”, thotë Lefkov, duke nënvizuar nevojën për ndryshime më të thella në sistemin që prodhon dije, aftësi dhe kuadro profesionale.

Duke folur për ndikimin e universiteteve në rritjen ekonomike, Lefkov e shpjegon këtë marrëdhënie përmes një shembulli të thjeshtë. “Nëse doni të ndërtoni një shtëpi diku, ju duhet infrastructure, duhet të sigurohen ujë, energji elektrike e të ngjashme. E njëjta gjë vlen edhe për universitetet”, thekson ai.

Sipas tij, universitetet duhet të jenë një nga shtyllat kryesore të kësaj infrastrukture zhvillimore. Nëse një kompani dëshiron të zhvillohet dhe të zgjerojë aktivitetin e saj, ajo ka nevojë për njerëz me njohuritë dhe aftësitë e duhura.

“Universitetet duhet të përgatisin kuadrot. Kompania do t’i marrë këto kuadro, do t’i trajnojë më tej dhe ata do t’i shërbejnë si kompanisë, ashtu edhe gjithë shoqërisë”, thekson Lefkov.

Lefkov shprehet qartë në favor të autonomisë universitare. “Jam shumë më tepër për autonominë universitare”, thotë ai. Sipas Lefkovit, shteti mund të sigurojë një nivel të caktuar stabiliteti dhe financimi, por përfshirja e tij nuk garanton domosdoshmërisht edhe rezultate të mira.

“Në teorinë ekonomike, shteti në parim konsiderohet një pronar i keq. Ai mund të ofrojë njëfarë sigurie dhe financimi, por rezultatet nga shteti shpesh mungojnë”, vlerëson ai.

Në këtë kuptim, autonomia universitare shihet si një mundësi që institucionet e arsimit të lartë të kenë më shumë hapësirë për të përshtatur programet, politikat akademike dhe mënyrat e funksionimit me ndryshimet në shoqëri dhe ekonomi.

Duke folur për mënyrën se si duhet të duket universiteti në vitin 2035, Lefkov thekson nevojën për një transformim të mënyrës tradicionale të arsimit universitar.  “Universiteti në vitin 2035 duhet të jetë një institucion interaktiv”, thotë Lefkov. Sipas tij, krahas njohurive teorike duhet të integrohen në mënyrë shumë më të madhe njohuritë praktike, teknike dhe profesionale.

Lefkovit e vendos universitetin në një dimension ndërthurjeje mes arsimit, ekonomisë dhe tregut të punës.

Teksti është zhvilluar në kuadër të projektit “Përfaqësim për zhvillim gjithëpërfshirës”, i mbështetur financiarisht nga Qeveria e Zvicrës përmes programit Civica Mobilitas.

Përmbajtja e këtij teksti është përgjegjësi e vetme e Forumit për Politika të Arsyeshme, IOHN dhe BIRC dhe në asnjë mënyrë nuk mund të konsiderohet se pasqyron pikëpamjet e Qeverisë së Zvicrës, Civica Mobilitas ose organizatave të saj zbatuese.