MENAXHIMI STRATEGJIK I SISTEMIT ARSIMOR, KYÇ PËR NDRYSHIME MË CILËSORE

Shkruan: Riste Kostovski

Arsimi është një sektor që prodhon kapitalin më të rëndësishëm njerëzor. Për një sistem arsimor efikas, më e rëndësishmja është të kuptohet menaxhimi i tij si menaxhim i sektorëve të tjerë, që nënkupton jo vetëm ndryshime ligjore.

Konkretisht, së pari, për çdo menaxhim dhe për çdo planifikim e drejtim, është thelbësore të kemi një analizë të mirë të gjendjeve ekzistuese, në mënyrë që të mund të fillohet me krijimin e objektivave për të ardhmen, pastaj me hartimin e politikave dhe në fund me planet.

Analiza duhet të përbëhet nga detajimi i gjendjeve ekzistuese, kapaciteteve dhe burimeve në dispozicion, niveli i zhvillimit aktual, si dhe niveli i output-it dhe cilësisë aktuale. Më tej, duhet të përcaktojmë objektivat që duam të arrijmë. Këtu është kyçe që ato të jenë të matshme, por edhe më e rëndësishme – reale.

Qëllimi i çdo sistemi arsimor është të përmirësojë cilësinë e tij dhe të prodhojë njerëz që do të jenë produktivë në sektorin real.

Në këtë pikë është e rëndësishme që gjatë përcaktimit të performancës dhe cilësisë të definohen qartë politikat, e më pas programet dhe strategjitë përmes të cilave kjo do të arrihet. Nëse treguesi kryesor i performancës është cilësi më e lartë e sistemit arsimor dhe produktivitet më i madh i tij, atëherë duhet të përcaktohen instrumentet për arritjen e kësaj.

Konkretisht, për cilësi dhe produktivitet më të lartë të kapitalit njerëzor nevojiten teknika metodologjike për ngritjen e të menduarit kreativ dhe analitik, si dhe zhvillimi i aftësive të buta në përgjithësi. Për një cilësi më të lartë të sistemit arsimor, është thelbësore të vendosen mekanizma të brendshëm me të cilët vetë modeli arsimor do të parashikojë ndryshimet që vijnë nga mjedisi teknologjik.

Për këtë qëllim, nevojiten politika për digjitalizimin e arsimit (në të gjitha nivelet); në këtë mënyrë do të përmirësohej efikasiteti i arsimit dhe konkurrueshmëria e tij.

Investimet në digjitalizim dhe në pajisjen teknologjike të sistemit arsimor do të rrisin mirëqenien si të profesorëve ashtu edhe të studentëve, edhe në arsimin e lartë, si dhe do të përmirësojnë efikasitetin e kostove.

Në gjithë këtë proces, veçanërisht i rëndësishëm është vazhdimësia në zbatimin e politikave arsimore. Ky segment është i rëndësishëm në të gjithë sektorët, por sidomos në arsim, sepse nëse ka ndërprerje, efektet që duhet të japë një program i ri janë afatmesme dhe afatgjata.

Teksti është zhvilluar në kuadër të projektit “Përfaqësim për zhvillim gjithëpërfshirës”, i mbështetur financiarisht nga Qeveria e Zvicrës përmes programit Civica Mobilitas.

Përmbajtja e këtij teksti është përgjegjësi e vetme e Forumit për Politika të Arsyeshme, IOHN dhe BIRC dhe në asnjë mënyrë nuk mund të konsiderohet se pasqyron pikëpamjet e Qeverisë së Zvicrës, Civica Mobilitas ose organizatave të saj zbatuese.